Om te begrijpen hoe moeilijk het blijkt voor president Obama om de regering te overtuigen de Amerikaanse militaire gevangenis in Guantánamo Bay te sluiten, zou je eens het verhaal van Alla Ali Bin Ali Ahmed, geïnterneerde No 692, moeten lezen, over zijn lang vertraagde vertrek vorige week, Als één van 97 Jemenieten, verreweg de grootste overgebleven groep gevangenen in het complex in Cuba.
Het is zeven jaar geleden dat Ahmed, toen 18, werd opgepakt door Pakistaanse veiligheidstroepen in een razzia op een pension Faisalabad en werd meegenomen naar de gevangenis. Het is pas vijf maanden geleden dat een federale rechter, na onderzoek van alle beschikbare bewijsstukken van de overheid, oordeelde dat zijn opsluiting nooit gerechtvaardigd was en beval de regering te krijgen om "onverwijld" zijn vrijlating te realiseren.
Obama's ambtenaren werden bezorgd. "Al was de heer Ahmed niet gevaarlijk in 2002, Guantánamo Bay zelf zou hem geradicaliseerd hebben, zijn detentie bracht hem met militanten in aaraking en zij verbitterenden hem tegenover de Verenigde Staten. Al gaat hij terug naar zijn vaderland Jemen, dan zou het groeiende contingent van Al-Qaeda er profijt van kunnen hebben, zoals een Guantánamo overlevende als ster in hun propaganda videobanden."
Amerikaanse staatsfunctionarissen hebben Saoedi-Arabië gevraagd Alla Ali Bin Ali Ahmed op te nemen in een rehabilitatie programma voor militanten. Maar de Saoedi's zouden hem alleen verwelkomen als hij zelf ook wilde meewerken.Dat wou hij niet.
Afgelopen weekend, verloor rechter Gladys Kessler, van de United States District Court in Washington, haar geduld door de vertraging van de uitvoering van haar bevel tot onmiddelijke vrijlating van 11 mei jongstleden, een Amerikaanse militaire jet heeft de heer Ahmed uiteindelijk naar de hoofdstad van Jemen gevlogen,Sana. Hij was zo veranderd dat zijn oudere broer hem nauwelijks herkende.
"Zeven jaar zijn verdwenen uit zijn leven," zei zijn broer, Wagdi Ahmed, een chirurg-assistent in de havenstad Aden, Elkaar spreken ging die lange jaren alleen via de telefoon en dan ook nog via een vertaler. "Het gevoel van de familie is dat zijn detentie in Guantánamo niet terecht was. Maar toch, prijzen wij de Heer."
Alla Ahmed, nu 26, zal naar verwachting nog een week of twee in bewaring blijven van de Jemenitische veiligheidsbeambten, die hem zullen ondervragen over andere Jemenieten in Guantánamo en over zijn toekomstvisie en plannen. Daarna, zei zijn broer, zal hij zich bij zijn familie in Aden voegen en een keuze maken, of werk zoeken of proberen zijn opleiding te hervatten.
Ahmed is de eerste Jemenitische gevangene die uit Guantánamo mag vertrekken sinds president Obama's belofte, de sluiting binnen een jaar van het beruchte gevangeniscomplex in Cuba . Bijna de helft van de 220 resterende gedetineerden bestaat uit Jemenieten, een goed rehabilitatieproces voor hen is dus essentieel.
Voor Obama is Guantánamo zowel een veiligheidsonderwerp als een diplomatiek heet hangijzer geworden. Een groep gepensioneerde generaals en admiraals, die aanwezig waren bij de ondertekening van het besluit tot sluiting van Guantanamo Bay, waren vorige week terug in Washington om Obama te steunen, toen die de regering duidelijk maakte dat zij alles in haar macht moet doen om zijn belofte na te kunnen komen.
Ondertussen gaf de Amerikaanse senaat goedkeuring aan de niet-bindende aanbeveling, dat geen enkele gevangene uit Guantánamo Bay naar Amerikaanse bodem mag worden gebracht, zelfs niet om terecht te staan, want in de aanbeveling staat ook dat Guantanamo gevangenen nooit in de V.S. berecht zullen mogen worden.
Het publiek dossier van Ahmed getuigt van een zeer dubbelzinnige zaak dat veel in Guantánamo typeert. Hij vertelde tijdens een verhoor dat hij naar Pakistan reisde om "godsdienst en wetenschap" te studeren. Na vragen verklaarde hij dat één van de redenen waarom hij besloten had naar een islamitische universiteit te gaan, was dat religieuze scholen studenten met een gemiddeld lager niveau toelaat.
Het pension waar hij gevangen werd genomen werd gebruikt door zowel studenten als terroristische agenten. Vier medegevangenen hebben later gemeld hem te hebben zien vechten of praatten over zijn terroristische opleiding in Afghanistan, maar rechter Kessler vond hun verklaringen weinig overtuigend, ontsierd door inconsistenties, tegenstrijdigheden en geestesziekten.
Ze verweet de openbaar aanklager de zogenaamde mozaïek theorie te hebben toegepast, dat de aanwijzingen van terroristische banden opgeteld worden tot een sterke zaak. "Als de afzonderlijke stukken van een mozaïek gebrekkig zijn," schreef ze, 'dan zal het mozaïek uit elkaar vallen. "Uiteindelijk kan de regering niet had veel vertrouwen hebben in haar eigen zaak, aangezien zij er niet voor heeft gekozen om beroep aan te tekenen op rechter Kessler's uitspraak.
Brent N. Rushforth, advocaat in Washington, vertegenwoordigt Ahmed, Rushforth zei dat zijn cliënt nooit terrorisme gesteund heeft en bekend stond als "de zoete kind" bij andere gevangenen. "Alla heeft nooit enige verbitterdheid tentoongesteld," zei hij.
Jemen is een kwetsbaar land geteisterd door een separatistische opstand en een groeiende aanwezigheid van Al Qaida in het Arabische schiereiland. Amerikaanse functionarissen zeggen dat de regering zwak is en geen controle heeft over delen van het land, de ontsnapping van 23 terreurverdachten in 2006 schudde het vertrouwen in Jemen's contra-terrorismevermogens. Daarom zijn ql 117 Saoedi's en 197 Afghanen uit Guantánamo overgedragen tegen slechts 16 Jemenieten.
De Jemenitische autoriteiten zeggen dat geen van die vrijgelaten personen tot terroristische groeperingen zijn toegetreden, en dat Salim Hamdan, Osama bin Laden's voormalige chauffeur, die bijna zeven jaar in Guantánamo doorbracht en waarvan de juridische procedure heeft geleid tot een historische uitspraak van het Hooggerechtshof, is een taxichauffeur in Sana.
Gezien de instabiliteit, zeggen sommige deskundigen, kan de regering de Jemenieten maar beter niet zo naar huis sturen."Op dit moment is er geen uitgebreid programma om deze jongens weer te integreren in de Jemenitische samenleving," zei Christopher Boucek, die onderzoekt Jemen als een medewerker van het Carnegie Endowment for International Peace in Washington.
John O. Brennan, presidentieel adviseur op het gebied terrorismebestrijding en een voormalige CIA station chief in Saoedi-Arabië, hebben meermaals heen en weer gevlogen naar Jemen, om te proberen de Saoedi's ervan te overtuigen om een groot aantal Jemenieten in hun rehabilitatieprogramma te accepteren. Maar de Saoedi-ambtenaren hebben dat gedwarsboomd, gedeeltelijk vanwege de negatieve publiciteit toen 11 van de afgestudeerden van het programma kwamen opdagen op een Saoedi-lijst van meest gezochte terroristen stonden.
Amerikaanse functionarissen hebben nog steeds een hoge dunk van het Saoedische programma.Boucek zei dat het principe gebaseerd is op de betrokkenheid van familieleden, die met hun hulp de voormalige militanten helpt hun gedrag te normaliseren maar oo de politie helpt door een oogje in het zeil te houden.
Dat betekent dat het Saoedi-programma zou kunnen werken voor de ongeveer 20 Jemenieten in Guantánamo die opgroeiden in Saudi-Arabië of er familie hebben wonen. Voor de rest, zei hij, is het Saoedi-programma "een catastrofaal slecht idee."
Amerikaanse en Jemenitische ambtenaren bespreken hoe Jemen zou kunnen bouwen aan zijn eigen versie van de Saoedi programma. "Het zal niet snel klaar zijn, en het kost wat geld," aldus Boucek. "Maar ik denk dat het de beste keus is in een zee van niet erg goede alternatieven."
Bron:
New York Times
